Umowa jest podpisana, wspólnicy chcą wystawić pierwszą fakturę, ale wpisu w KRS jeszcze nie ma. Spółka jawna powstaje dopiero z chwilą wpisu, choć wybór między S24 a PRS zależy od tego, jaką umowę zawarto i jakie postanowienia mają się w niej znaleźć.

Wpis do KRS wyznacza początek działalności spółki jawnej
- Spółka zaczyna istnieć jako spółka jawna z chwilą wpisu do KRS.
- S24 służy do rejestracji umowy zawartej na systemowym wzorcu; przy umowie sporządzonej poza nim wniosek składa się przez PRS.
- Opłata sądowa za wpis wynosi 250 zł w S24 albo 500 zł w PRS. Od 29 listopada 2025 r. nie dolicza się opłaty za obowiązkowe ogłoszenie wpisu w MSiG.
- CRBR i NIP-8 to odrębne obowiązki po rejestracji, z własnymi terminami.
Podpisanie umowy nie pozwala jeszcze działać jako spółka jawna
Podpis pod umową porządkuje relacje między wspólnikami, ale sam w sobie nie tworzy spółki jawnej. Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych powstaje ona dopiero po wpisie do rejestru przedsiębiorców KRS. Wcześniej osoby działające w jej imieniu mogą odpowiadać solidarnie za zobowiązania wynikające z tych działań.
Wpis ujawnia między innymi firmę i adres spółki, jej przedmiot działalności, dane wspólników oraz sposób reprezentacji. Te dane trzeba więc uzgodnić przed wysłaniem wniosku, szczególnie gdy wspólnicy chcą inaczej ułożyć reprezentację niż każdy z nich samodzielnie.
Uważam, że najwięcej problemów oszczędza ustalenie reprezentacji przed podpisaniem umowy, a nie dopiero przy wypełnianiu formularza. Wniosek musi odzwierciedlać uzgodnione zasady, bo rozbieżność między umową a zgłoszeniem może zatrzymać rejestrację.
Wybór między S24 a PRS zależy od treści umowy
Najpierw sprawdź, jak zawarto umowę. Jeśli wspólnicy podpisali ją na wzorcu udostępnionym w S24, wniosek o wpis składają w tym systemie; jeśli umowa powstała poza S24, właściwy jest Portal Rejestrów Sądowych. Nie można swobodnie przenieść wniosku do drugiego systemu tylko dlatego, że wydaje się wygodniejszy.
| Sytuacja | Skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Umowa została zawarta na wzorcu S24 | Wniosek składa się w S24; rozwiązanie ogranicza swobodę redagowania postanowień. | Sprawdź, czy wzorzec odpowiada ustaleniom wspólników, i przygotuj zgłoszenie w tym samym systemie. |
| Umowa zawiera indywidualne klauzule albo niestandardowe wkłady | Wzorzec S24 może nie pozwolić oddać uzgodnień w wymaganej formie. | Zawrzyj umowę poza S24 i złóż wniosek przez PRS. |
| Umowa pochodzi z S24, ale wniosek przygotowano w PRS | Wybrano niewłaściwą ścieżkę zgłoszenia. | Wróć do S24 i złóż wniosek zgodnie z trybem zawarcia umowy. |
Tryb internetowy nie oznacza, że oba systemy dają te same możliwości. Biznes.gov.pl wskazuje, że wzorzec S24 ogranicza możliwość dostosowania umowy, a wkłady w tym trybie pokrywa się pieniędzmi. Jeśli zapisy muszą precyzyjnie regulować szczególną sytuację wspólników, wybrałbym PRS i umowę przygotowaną poza wzorcem.
Wniosek i opłaty zależą od wybranego trybu
Rejestrację składa się elektronicznie. Wniosek powinien zawierać dane spółki, wspólników i osób uprawnionych do reprezentacji, a także sposób reprezentacji; załączniki muszą pasować do wybranej ścieżki i treści umowy.
Opłata sądowa wynosi 250 zł przez S24 albo 500 zł przez PRS. To niższa kwota niż w wielu starszych poradnikach, bo od 29 listopada 2025 r. dla nowych wniosków zniesiono obowiązek publikowania wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, a wraz z nim opłatę za tę publikację. Zmianę wprowadziła ustawa nowelizująca przepisy o KRS, opublikowana w Dzienniku Ustaw.
Ważne jest to, że nowa zasada dotyczy wniosków składanych od wskazanego dnia wejścia zmian w życie. Starsze strony nadal mogą podawać sumę obejmującą publikację w MSiG, dlatego przed płatnością sprawdź kwotę wyświetlaną w systemie obsługującym konkretny wniosek.
Brak lub rozbieżność w dokumentach może zatrzymać wpis
Najczęstszy praktyczny problem nie sprowadza się do samej opłaty: formularz i załączniki muszą mówić to samo. Zanim wyślesz zgłoszenie, porównaj zwłaszcza firmę, adres, przedmiot działalności oraz zasady reprezentacji w umowie i wniosku.
| Sytuacja | Prawdopodobny skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Inny sposób reprezentacji w umowie i formularzu | Sąd może wezwać do usunięcia braku lub rozbieżności. | Porównaj treść umowy z danymi wpisanymi do wniosku i popraw niespójny dokument. |
| Brak wymaganego załącznika albo podpisu | Wniosek może nie otrzymać prawidłowego biegu. | Odczytaj wezwanie sądu i uzupełnij dokładnie wskazane braki w wyznaczonym terminie. |
| Umowa zawarta w S24, a zgłoszenie wysłane przez PRS | Wniosek złożono w niewłaściwym trybie. | Przygotuj i złóż go w systemie S24. |
| Wniosek podpisany, ale nieopłacony albo niewysłany | Samo przygotowanie dokumentu nie kończy zgłoszenia. | Sprawdź status sprawy w systemie i upewnij się, że wniosek został skutecznie wysłany oraz opłacony. |
Jeśli sąd wezwie do uzupełnienia braków, kieruj się treścią wezwania, a nie ogólną checklistą z internetu. Termin i wymagane działanie powinny wynikać z pisma; jego przeoczenie może doprowadzić do zwrotu wniosku, więc zachowaj potwierdzenie wysłania odpowiedzi.
Po wpisie zostają obowiązki, których KRS za wspólników nie załatwia
Wpis kończy rejestrację spółki, ale nie zamyka wszystkich formalności. Po uzyskaniu numeru KRS sprawdź obowiązek zgłoszenia beneficjentów rzeczywistych do CRBR oraz przekazania danych uzupełniających na formularzu NIP-8. To osobne czynności, których wykonania nie potwierdza sam wpis do KRS.
Dla CRBR oficjalna informacja podatkowa wskazuje termin 7 dni od wpisu do KRS. Dane uzupełniające na NIP-8 przekazuje się zasadniczo w ciągu 21 dni od wpisu, a jeśli spółka ma opłacać składki na ubezpieczenia społeczne, termin wynosi 7 dni od rozpoczęcia działalności. Przed wysłaniem formularzy sprawdź, czy obowiązek i termin dotyczą dokładnie sytuacji danej spółki.
Przy rejestracji zatrzymaj kopię umowy, potwierdzenie złożenia wniosku i korespondencję z sądem. Przydają się, gdy trzeba ustalić, co zgłoszono i kiedy, zwłaszcza jeśli wpis wymaga późniejszego sprostowania. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej; przed podjęciem decyzji dotyczącej umowy lub odpowiedzialności wspólników skonsultuj dokumenty z prawnikiem.